Roblog: over fotograferen, onderwijzen en ondernemen.

Daar waar je struikelt, ligt je schat.

Bovenstaande titel heb ik gejat, hij is van Rick Steggerda, die in het nieuwste nummer van .Unst de quarterlife crisis beschrijft, ook wel 'dertigersdip' genoemd. Nog geen officieel woord (volgens het rode streepje onder het woord op mijn scherm), maar het is de crisis die huishoudt tussen je 25ste en 35ste, waarbij het kenmerk is dat de persoon heftig gaat twijfelen aan gemaakte keuzes en de druk voelt om belangrijke beslissingen te maken over de toekomst. Nu is dit volgens mij ook het kenmerk van de midlife crisis, maar dit is de vroege variant. Voor de echte stresskikker, zeg maar.
Nu heb ik ook een crisis, maar ik ben te oud voor de quarterlife, dus heb ik besloten dat ik officieel een midlife crisis heb. Wat eerder dan gedacht, maar goed.
Het begon allemaal een jaar geleden, toen van de zomer een aantal studenten dezelfde t-shirts (Threadless) aan zag hebben als ik in de kast heb liggen. Het was me nog niet eerder opgevallen, maar ik voelde wel ineens een dringende behoefte om de t-shirts in de kast te laten liggen...
Nu was dit niet het enige, de laatste twee jaar (sinds mijn studie, ook al een teken aan de wand natuurlijk...) waren er een aantal dingen bij elkaar gekomen. Door het combineren en aanboren van mijn skills in het onderwijs, fotografie en begeleiding kan ik ineens meerdere kanten van mezelf laten zien en daar hoorde voor mij ook een ander uiterlijk bij. Dus exit t-shirtjes. Die liggen nu vacuum verpakt in de kast, op een paar na. Voor het sentiment.

Het wachten is nu natuurlijk op de motorrijles, maar die zit al in de planning voor volgend jaar...

Download hier het artikel van Rick Steggerda uit de .Unst #15, (juni 2009): Download Schat

Schuldig

Een hele rare dag vandaag. Deze week heb ik me teruggetrokken uit het normale leven en werk ik alleen aan mijn masterthese in een huisje in Nutter, in het prachtige Twentse land. Ik praat niet met andere mensen, behalve hardop tegen mezelf, mijn laptop en de televisie (een gewoonte die andere mensen wel eens verstoord op doet kijken, waarop ze informeren of het tegen hun gericht was...). Tijdens een lunchpauze, met de koningin op de televisie, nam ik net een hap toen het gebeurde. Eerst weet je niet waar je naar zit te kijken (Astrid Kersseboom van het NOS Journaal ook niet, maar daar had ze de hele uitzending al last van, wat een amateurisme!). Van werken kwam het eerste uur niets meer, keer op keer keek ik naar het zwarte autootje wat tegen de Naald botste. Op een gegeven moment (toen de televisie echt niets terug zei) toch maar even gaan bellen met wat vrienden, die nog van niets wisten, druk als ze waren met de kleedjesmarkt of in de zon zitten. Na wat over en weer gepraat toch maar weer achter de computer gaan zitten en er overkwam mij een raar gevoel. Ik voelde me schuldig.
Kan ik nu wel weer gaan werken alsof er niets gebeurt is? Moet ik niet iets anders gaan doen? Maar wat dan? Het condoleanceregister tekenen op internet? Rare tekstjes intypen op de blogs die al roodgloeiend het web oprolden? Toch maar een Twitter account openen? Tijdens de uitzending zag ik mensen die lachend met hun kinderen op de schouders wegliepen van het ongeluk, zwaaiend in de camera van de reporter die ook stamelend verslag probeerde te doen van iets wat niet in woorden te vatten is. Slechte mensen zijn dat, dat wist ik zeker! Ze moeten huilend over de grond rollen, hun kleren verscheuren en as over hun hoofd strooien! Ineens begreep ik de mensen die je altijd op de televisie ziet, vaak ver hier vandaan, waar dit soort dingen orde van de dag zijn. Hoe kun je werken aan zo iets triviaal als een studie als ergens anders, hier een uurtje rijden vandaan, dit soort dingen gebeuren?
Na wat vertwijfeld met mijn vingers boven het toetsenbord gehangen te hebben toch maar weer de televisie aangezet en nog even blijven kijken totdat 'de experts' in de studio begonnen te verschijnen. Je weet zodra dat gebeurt het alweer voorbij is. De duiding, het uitleggen is begonnen en dan haak ik af. Dat was voor mij het signaal om de televisie uit te zetten en weer te gaan werken. Nog best veel werk gedaan trouwens... Maar het bleef een rare dag.

Twee reuzen van het ambacht

Een mooie tandem in het Betoog van de Volkskrant afgelopen zaterdag (21 maart 2009).
Eerst een tirade van schrijver Jeroen Brouwers tegen de vermarkting van het edele schrijversvak en daarna de kunstcriticus Robert Hughes over de drek die nu in de musea hangt. Het is erg gemakkelijk om beide verhalen af te doen als gezeur van oude mannen die niet meegaan met hun tijd en geen aansluiting kunnen vinden bij de uitingen van de kunst vandaag de dag. Brouwers trekt van leer tegen de chicklit boekjes en Hughes schuift Andy Warhol als charlatan terzijde. Maar er is meer aan de hand, zoals gebruikelijk als je dezelfde geluiden vanuit verschillende richtingen hoort komen. De scheiding tussen wat goed is en wat niet is in de kunsten is een eeuwigdurende discussie tussen partijen met verschillende belangen. Bijvoorbeeld mensen met en mensen zonder geld. Tussen kopers en verkopers, tussen beschouwers en makers. De kunst is de laatste 15 jaar onderhevig aan de meest invloedrijke verandering sinds deze en vorige eeuw, namelijk die van het geld. De invloed van de markt op de productie van boeken en kunstwerken is gigantisch en veranderd het totale kunstlandschap zoals we dat kennen. Op de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, maar ook op andere kunsthogescholen, is het niet meer genoeg om een vak te leren, maar moet er vooral aandacht besteed worden in hoe ze zichzelf moeten verkopen. Op open dagen krijg ik aspirant-studenten die vooral willen weten of er van te leven valt. Totaal legitiem en gezien het huidige onderwijsbeleid zeer verstandig, maar mijns inziens zou dit niet de hoofdreden moeten zijn waarom je op een kunstacademie wilt zitten. Of op elke andere academie trouwens... Eenmaal afgestudeerd ben je kunstenaar, maar nog meer cultureel ondernemer, die zich een plek moet zien te veroveren in de creatieve economie.
Dit is een ontwikkeling die de afgelopen 15 jaar een enorme vlucht heeft genomen en waar je investeert in het één gaat dit ten koste van het ander. In het geval van de kunststudent van vandaag is dit dus het ambacht.
Want dat is wat Brouwers en Hughes gemeen hebben; de onbedaarlijke liefde voor het ambachtelijk gemaakte boek en kunstwerk. Volgens hun is de enige constante waarop je iets kunt beoordelen de vaardigheid en kwaliteit waarmee het gemaakt is. Ikzelf ben een groot liefhebber van conceptuele kunst en kan in verwarring en vervoering raken van Bas Jan Ader of Sophie Calle, maar ik vergelijk dit niet met het meesterschap van Rembrandt of Vermeer. Het is allebei kunst, maar de vergelijking gaat totaal mank omdat je ze niet op dezelfde manier kunt beoordelen. Om een performance van Bas Jan Ader te beoordelen op zijn ambachtelijkheid is hetzelfde al een kind, wat een balletje met alle macht in een vierkant gat probeert te proppen. Concepten en ideeën zijn vluchtig en vervliegen, maar het werk van oude meesters zal ons natuurlijk altijd blijven fascineren. Ze hebben daarin gelijk. Natuurlijk hebben ze gelijk, maar het is ook te makkelijk. Ook ik ben tegen een te grove verzakelijking van de kunst en een mooi voorbeeld is het boek van Willem Baars ('Wie bepaald de waarde van kunst', Nieuw Amsterdam, 2009) die haarfijn laat zien dat de markt wel invloed heeft over hoe de beschouwer ermee omgaat, maar er andere merites gelden als het gaat om het bepalen van de artistieke en kunsthistorische waarde van het werk. Het gaat er niet om of iets mooi of lelijk is, of het duur of goedkoop is, maar is het goed? Ook Hughes maakt zich in de Volkskrant niet zo druk over de weerloosheid van kunst: "Ik denk dat mensen altijd op zoek zullen gaan naar ervaringen die complexer en betekenisvoller zijn dan de normale ervaringen in hun leven. Door naar kunst te kijken kun je zulke ervaringen krijgen". Los van geld, los van markt zullen er altijd mensen zijn die kunst willen kijken en kunst willen maken. Er zullen altijd mensen zijn die een goed boek willen lezen en er zijn mensen die goede boeken willen schrijven. Daar moeten we niet te voorzichtig mee omgaan, maar wel een beetje koesteren.